Altı kişi, her biri için bir sahne: Hadrianus'un külleri, veba ve melek, kuşatma altındaki papa, Cellini'nin kaçışı, portresini yaptıran papa, teraste Tosca. Vakti kısıtlı olanlar için.
Bir imparatorun külleri nereye gitti? Urnalar salonundasın; burası mozolenin kalbi ve bütün yokuşun varış noktası. Hadrianus ile eşi Sabina burada yatıyordu. Hadrianus'un evlatlık oğlu Lucius Aelius da aynı mozolede gömülür. Yıllar boyunca başka gömüler de bunu izler. Hakkında bilgi bulunan sonuncusu, 217'de Caracalla'nınkidir. Sonrasında sessizlik. 410'da Vizigotlar gelir ve Roma'yı yağmalar. Urnalar dağıtılır, külleri de onlarla birlikte. Ebedi bir mezar isteyen bir adamın tozunun nereye gittiğini kimse söyleyemez. Etrafına bak: bugün salon çıplak. Bulabilirsen, üzerinde bir mezar taşı bulunan bir niş ara. Üzerinde Hadrianus'a atfedilen sözler yer alır. Şöyle başlar: küçük, yitik ve tatlı ruh. Kendi ruhuna, sanki küçük ve kırılgan bir şeymiş gibi seslenen bir imparator bu. Onları yavaşça oku ve birkaç saniye sessizliğe bırak kendini. Sonra açık avluya çıkan yolu bul; orada seni bir melek bekliyor.
Roma diz çökmüş durumda. Veba insanları alıp götürüyor ve Papa Büyük Gregorius artık ne yapacağını bilemiyor. Bunun üzerine sokaklarda bir tövbe alayı düzenliyor. Yıl 590. Geleneğe göre alay buraya, tam bu yapının altına geldiğinde Gregorius bir görü görür. Bu yapının tepesinde Başmelek Mikail'in kılıcını yeniden kınına koyduğunu görür. Roma için bu, vebanın sona ermekte olduğunun işaretidir. O andan itibaren bu yer bugün hâlâ taşıdığı adı alır: Sant'Angelo Kalesi. Şimdi avluda, bronz kanatlı mermer bir heykel ara. Raffaello da Montelupo'nun eseri olan bu heykel, görüdeki gibi bir melektir. Ama tepede duran o değildir. Tepedeki başka bir melektir: bronzdandır, başını kaldırıp bakınca görebilirsen. Bugünün meleğidir, 1753'te gelmiştir ve Peter Anton von Verschaffelt'in eseridir. Bir öneri: onu gözünden kaçırma. Bu ziyaretin sonunda onu yeniden göreceksin ve son sahnenin kahramanı o. Şimdi papaların salonlarına doğru çıkan yolu ara.
Papa kaçarken, İsviçre Muhafızları'nın neredeyse tamamı Aziz Petrus Bazilikası'nın merdivenlerinde ölür. Günlerden 6 Mayıs 1527'dir ve İmparator V. Karl'ın askerleri Roma'yı yağmalamaktadır. Bu, Roma Yağması'dır. Papa, VII. Clemens'tir. Aziz Petrus'u bu kaleye bağlayan tahkim edilmiş koridor boyunca koşar ve kendini buraya kapatır. Direnir ama dışarı çıkamaz. Haziran başında teslim olur. Özgürlüğüne kavuşmak için 400.000 dukalık fidye ödemesi gerekecektir. Aylar sonra bir kez daha kaçacaktır; bu kez bostancı kılığında. Etrafına bak: Bu salonlar onun adını taşıyor. Eğer açıksa, kutsal hiçbir şey taşımayan fresklerle süslü küçük bir oda ara. Burası, VII. Clemens'in 1525'te yaptırdığı özel banyo olan Stufetta'dır. İki yıl sonra, aynı odalarda, o papa kuşatılmış bir adamdı. Geldiği koridoru aklında tut. Ziyaretin sonunda onu yeniden bulacaksın. Şimdi avluların bulunduğu kata çık; orada bir adam çılgınca bir şey denemek üzere.
Başarabilecek mi? Bir adam şatonun bir duvarının tepesinde ve elinde yalnızca birbirine düğümlenmiş çarşaflar var. Adı Benvenuto Cellini; kuyumcu ve heykeltıraş. Yıl 1538-1539 arası. Onu buraya belirli bir suçlamayla kapattılar: Roma Yağması sırasında Papa VII. Clemens'e ait malları çalmak. Şu an, Papa VI. Alexander'ın yaptırdığı kuyu avlusundasın. Altında tarihî hapishaneler var. Onları görsen de görmesen de sahne budur. Sahneyi bizzat kendisi, Vita adlı eserinde anlatır. Çarşaflardan yapılmış iple duvardan iner ve düşer. Bir bacağı kırılır. Kardinal Cornaro'nun evine ulaşmayı başarır. Ve kardinal onu papaya geri teslim eder. Tarihçiler Cellini'yi temkinli okur, çünkü kendisini çok iyi anlatmayı bilir. Ancak kaçışın ana noktaları başka belgelerde de doğrulanır. Onu yeniden içeri kapatırlar. Ancak daha sonra, başka bir kardinal olan Ippolito d'Este'nin de yardımıyla çıkacaktır. Bir söylentiye göre hücrede duvara dirilmiş bir Mesih çizmiş. Başkaları ise bu izlerde yalnızca çatlak görüyor. Şimdi nehre bakan locadan geç ve İskender'in ve Aziz Pavlus'un hikâyeleriyle resmedilmiş büyük salonu ara.
Bir papa neden salonunu Makedon bir kralın başarılarıyla boyatır? Başını kaldır: Paolina Salonu'ndasın, III. Paulus'un tören salonundasın. Onunla birlikte, 1534 ile 1549 arasında, kale papaların ikametgâhı olarak en parlak dönemini yaşar. Artık yalnızca direnilen bir yer değil: ağırlama yapılan bir yer. Bu papanın vaftiz adı İskender, yani Alessandro Farnese. Büyük İskender gibi. Pavlus ise papa olarak seçtiği isimdir, tıpkı Aziz Pavlus gibi. Böylece adaşı olan iki kişiyi de kendisi için resmettirir. Tavanda ve büyük duvarlarda Büyük İskender'in yaşamından sahneler arar. Kapıların üzerinde, yuvarlak panolarda ise Aziz Pavlus'un yaşamından, dönüşümünden şehadetine kadar olayları bulur. Bir savaşçı ve bir aziz: tek bir adam için iki ayna. Çalışmaları yöneten ressam Perin del Vaga'dır. Atölyeden bir sır: Perin bütün projeyi tasarlar, ancak freskoların yalnızca bir kısmını kendi eliyle boyar. Geri kalanını, onun çizimlerinden yola çıkarak yardımcıları yapar. Şimdi en yukarı, melek terasına çık.
Şafak vakti, bu terasta bir adam kurşuna dizilmeyi bekliyor. Adı Cavaradossi, bir ressam, Tosca'ya âşık ve E lucevan le stelle'yi söylüyor. Puccini'nin operası Tosca'nın üçüncü perdesinin sahnesindesin. Puccini bir mükemmeliyetçidir. Sabah çanlarının sesini, bu kalenin surlarından nasıl duyulduğunu ölçmek için özellikle Roma'ya gelir. Sonra müziğini San Pietro'nun büyük çanına göre akort eder. O yöne bakar ve o sesi hayal eder. Şimdi sahne. Uzaklarda bir çoban çocuk şarkı söylüyor, gökyüzü aydınlanıyor. Tosca kurşuna dizmenin bir numara olduğuna inanıyor. Ama kurşunlar gerçek. Cavaradossi yere düşüyor. Tosca da paranın yanına koşuyor ve kendini boşluğa bırakıyor. Bir an önce bir umudu vardı. Bir an sonra elinde yalnızca bu kenar var. Şimdi başını kaldır. Tepende melek var, kılıcı kınında. Ondan önce başkaları da oldu: biri bir kuşatma sırasında yıkıldı, biri yıldırım çarpmasıyla vuruldu, biri 1527'de, Roma Yağması yılında, top yapmak için eritildi. Hadrianus ebedi bir mezar istiyordu. VII. Clemens bir sığınak arıyordu. Cellini'nin çarşaflardan bir ipi vardı. Tosca'nın ise yalnızca son bir çıkışı. Ve melek her şeyi gördü. Dilediğinde surlara doğru in.



Altı kişi, her biri için bir sahne: Hadrianus'un külleri, veba ve melek, kuşatma altındaki papa, Cellini'nin kaçışı, portresini yaptıran papa, teraste Tosca. Vakti kısıtlı olanlar için.